حقایقی درمورد سویا

 آیا سویا یک معجزه ی غذایی در پیشگیری از ابتلا به بیماریها است یا پروتئین تهدید کننده ی سلامت است که در چهره ی یک پروتئین خوب در رژیم غذایی ظاهرشده است؟ دراینجا هر دو سوی این داستان را برای شما بازگو می کنیم وعلت اینکه تصویر واضحی از تأثیرات منفی ومثبت سویا بر سلامتی ارائه نمی شود، چیست.

 بعد از گزارش سازمان غذا و دارو در سال 1999 درمورد تأثیر رژیم های غذایی روزانه ی شامل سویا در کاهش چشمگیر خطر ابتلا به بیماری قلبی( علت شماره ی 1 مرگ و میر درآمریکا از گذشته تاکنون)، سویا به یک غذای سالم و دلخواه و سنگ بنای رژیم های آمریکایی تبدیل گردید.

13 سال بعد محصولات تهیه شده از سویا جایگزین های سالمی به جای محصولات مشابه تهیه  شده از گوشت حیوانات بطور گسترده ای در دنیا عرضه گردید. از غلات تا غذاهای فریز شده حتی در برخی از انواع کنسروهای ماهی تن، سویا را می توان یافت: ادامم ، توفو، شیر سویا، پنیرهای سویا، غذاهای تهیه شده از سویا.

اما بعد از شهرت عالم گیر سویا بسیاری از متخصصین تغذیه و پزشکان درمورد مصرف هر نوعی از سویا درغذاهای بسته بندی شده و فرآوری شده هشدار می دهند.

ایزوفلاون : ترکیبات بالقوه خطرناک سویا

دلیل این هشدار وجود ایزوفلاونهای سویا است این ترکیبات گیاهی بطور طبیعی درهمه ی انواع سویا یافت می شوند این ترکیب نوعی استروژن است که توسط گیاهان تولید می شود و با هورمون استروژن تولید شده دربدن انسان اندکی متفاوت است . اما  مصرف  زیاد آن سبب بروز برخی تأثیرات منفی تجمعی استروژن درمردان و زنان می گردد.

اگر چه سویا تنها منبع ایزوفلاونها  در رژیم غذایی مدرن امروزی نیست (همه ی حبوبات دارای اینماده هستند)، سویا دارای بیشترین میزان از این ماده است. در حالیکه ایزوفلاونها برای برخی از افراد مضر هستند برای برخی دیگر دارای فوایدی می باشند.

 تئوریهای مختلفی درمورد علت تأثیرات متفاوت این ماده وجود دارد. Amy Grossمیگوید: این ماده توانایی اتصال به گیرنده های استروژنی  درسلولهای مختلف بدن را دارد و به دلیل شباهت عملکرد آن با استروژن می تواند در قسمت هایی از سلول به جای استروژن متصل شده ومحل آنها را اشغال کند. تحقیقات بسیار زیادی بروی این موضوع درحال انجام است.

خطرات و فواید سویا بر سلامت انسان

پرفسور Danielمی گوید: سویا به عنوان یک غذای سالم در بازار شناخته شده است اما حقیقت این است که داستانهای زیادی در مورد مصرف سویا وسوء تغذیه، ADHD، بیماری سیستم ایمنی، مشکلات تولید مثلی، اختلالات گوارشی، انواع خاصی از سرطان وجود دارد . نکته ی مهم این است که حتی سویای ارگانیک وانواعی که دستکاری ژنتیکی نیز نشده اند با این  مشکلات ارتباط دارند. محققین در مورد  استفاده از غذاهای حاوی سویا برای کودکان و نوزادان نگران هستند.

 محققین نیوزیلندی معتقدند استفاده از سویا در شیر خشک نوزادان به عنوان آخرین راه حل باید مطرح شود.

 هنوز برخی از تحقیقات بر مصرف متعادل سویا بخصوص انواع temped، misoوسایر منابع سویا که حاوی مقادیر کمی ایزوفلاون هستند، تاکید می کنند .

در اینجا به برخی از بیماریهایی که سویا می تواند بروی آنها تأثیر داشته باشد، اشاره می کنیم:

عملکرد تیروئید:هایپرتیروئید یسم غالباً به عنوان بزرگترین خطر درمصرف سویا عنوان می شود . تنها مصرف 30 گرم لوبیای سویا در روز به مدت 30 روز میتواند سبب بروز مشکلات  تیروئید درمردان و زنان بالغ شود (براساس تحقیقات دانشگاه Aichi Medicalدر ژاپن ).دکترDaniel  می گوید: سویا یکی از چندین فاکتوری است که  سبب در معرض خطر قرار گرفتن تیروئید می شود. در بسیاری از تحقیقات مشخص شده است که تنها خوردن یک لیوان شیر سویا در روز کافی است که مشکلات تیروئیدی در فرد بروز کند.

آلرژی: به گزارش سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) علت خارش، التهاب ، کهیر و حتی آنافیلاکسی  مرگبار یکی از هشت آلرژن غذایی یعنی سویا است. به دلیل این  نگرانیها و افزایش  شیوع آلرژی سویا، سازمان FDAبه تولید کنندگان مواد غذایی توصیه کرده است که در صورت استفاده از هر نوع سویا، بروی بر چسب خود وجود سویا را حک کنند. ازآنجائیکه سویا تقریباٌ در تمام موادی که فرآوری می شوند وجود دارد و افراد دارای آلرژی به سویا مجبور به استفاده از این مواد هستند باید حتماٌ بروی همه ی این مواد وجود سویا ذکر شود.

خطرات تولید مثلی: در چندین تحقیق بخصوص تحقیقی که اخیراٌ در دانشکده ی پزشکی ژنو انجام شد بر ارتباط ایزوفلاون های موجود در سویا با کاهش تعداد اسپرم ها و اثرات مضر جنسی آن در موش  تأکید شده است. در مورد مطالعات انجام شده بر موش ها و تأثیرات سویا براین جانوران بحث های زیادی وجود دارد زیرا منتقدان معتقدند مطالعات انجام شده بروی موش ها مطابقت کامل با انسان ندارد و از سوی دیگر دوزی که در موش ها استفاده می شود نسبت به مقداری که انسانها می خورند بیشتر است. دکترDanielمی گوید:این درست است که موش ها و انسانها متفاوت هستند اما اگر سویا دارای تأثیرات مضر بر جانورانی مانند موش است واضح است که احتمال ایجاد این خطرات برای انسان نیز وجود دارد.

خطرسرطان: سرطان وسویا یکی از داغ ترین سوژه های مطرح شده در مورد سویا است. در برخی از تحقیقات، از جمله تحقیقی که در کالیفرنیا انجام  شد و در آن بیش از 100 هزار زن به مدت 8 سال بررسی شدند مشخص گردید که مصرف سویا سبب کاهش خطر سرطان تخمدان و سینه در زنان می شود.

در تحقیق دوم که بروی 64000 زن ژاپنی بیش از 15 سال انجام گردید، مشخص گردید که مصرف پروتئین سویا بخصوص توفو سبب کاهش میزان مرگ ومیر بر اثر سرطان تخمدان می شود. از سوی دیگر در چندین تحقیق ارتباط مصرف سویا و عود سرطان سینه مطرح شده است. در این تحقیقات تأکید شده است زنانی که قبلاٌ به سرطان سینه مبتلا بوده اند چنانچه رژیم غذایی پرسویا داشته باشند احتمال برگشت این سرطان در آنها بیشتر می شود.دکترMessinaاز هیئت سویای آمریکا می گوید: در بسیاری از مطالعات انجام شده ارتباط مصرف سویا با کاهش خطر سرطان پروستات به اثبات رسیده است اگر چه درمطالعه ای که اخیراً توسط محققین سوئدی انجام گردید خلاف این مسئله عنوان شده است.

سلامت قلبی و کنترل وزن: تنها در یک مورد موافقین و مخالفین مصرف سویا هم عقیده هستند و آن هم سویا بعنوان یک منبع عالی پروتئین بدون چربی است. اگر سویا را به جای گوشتهای پرچرب به عنوان منبع پروتئین در رژیم غذایی خود انتخاب می کنید دو مزیت مصرف آنرا تجربه خواهید کرد: کاهش کالری و مصرف چربی اشباع کمتر، بنابراین انتخاب سویا در این مورد می تواند برای سلامت قلب مفید باشد . به گفته ی دکتر Grossاگر این کار را به طور صحیح انجام دهید به مدیریت وزن شما نیز کمک خواهد شد. مطالعات نشان می دهد که مصرف منظم سویا در کاهش کلسترول بد یا کلسترول LDLموثر است.

یائسگی: در برخی زنان ، فلاونهای موجود در سویا می تواند علایم یائسگی نظیر گرگرفتگی را بهبود بخشد. در برخی دیگر مصرف سویا تنها سبب بدتر شدن علایم می شود. دکترDanielمی گوید: به همین علت است که باید به سویا همانند یک داروی قدرتمند  بنگریم که برای برخی افراد مناسب است و برای برخی افراد مضر می باشد . متاسفانه تنها راه تشخیص تاثیرات آن ، امتحان کردن آن است، زیرا آزمایشی برای تعیین تأثیرات سویا بر هر فرد وجود ندارد.

آیا باید سویا خورد؟

 سویا مانند همه ی غذاها جوانب مثبت ومنفی دارد، بنابراین مانند تمام مواد غذایی باید درمصرف آن اعتدال را رعایت کرد. دکتر Grossپیشنهاد میکند خوردن سویا را حداکثربه یک تا دو وعده درهفته محدود کنید و آنرا به عنوان بخشی از رژیم غذایی متعادل که شامل مقادیر زیادی میوه جات وسبزیجات، غلات کامل و محصولات لبنی کم چرب یا بدون چربی و پروتئین بدون چربی است درنظر بگیرید . از آنجائیکه ممکن است سویا در برخی از غذاهای فرآوری  شده نظیر پروتئین های گیاهی استفاده می شود در هنگام خرید به برچسب مواد غذایی توجه کنید .

 دکتر Daniesهشدار می دهد سویا ممکن است دربسیاری ازمواد غذایی بسته بندی  شده که انتظار ندارید وجود داشته باشد بنابراین درهنگام خرید غذاهای بسته بندی یا فرآوری شده ، شربت  و تمام اقلام غذایی، به برچسب آن دقت کنید. دکتر Daniel  و Grossتوصیه می کنند بهتر است مواد غذایی خود را در خانه تهیه کنید و حتی الامکان از غذاهای فرآوری شده استفاده نکنید.

دکتر Grossمی گوید: انتخاب مقادیر کمی از سویا  در رژیم غذایی به عنوان  یک یا دو وعده درهفته مناسب است اما نیازی به خوردن آن بطور منظم نیست شما باید درخوردن موادغذایی تنوع را رعایت کنید .

 منبع : www.everydayhealth.com